Wat monnik Matthieu Ricard en chocoladetaart met elkaar te maken hebben

Eerder heb ik geschreven over de vraag wanneer je het (te) druk hebt en wat je eraan kunt doen (je kunt de tekst hier teruglezen). Maar in het kader van het motto ‘Van druk naar geluk’ lijkt het me minstens zo belangrijk om stil te staan bij wat geluk (of gelukkig zijn) nou eigenlijk betekent.

In mijn zoektocht naar interessant materiaal voor de facebookpagina Van druk naar geluk, moest ik ineens denken aan de Franse Boeddhistische monnik en schrijver Matthieu Ricard die zich onder andere bezig houdt met ‘happiness’. Ricard heeft verschillende TED Talks gegeven, maar die uit 2004, The Habits of Happiness, gaat specifiek over geluk.

Ricard zegt daarin dat geluk de kwaliteit van elk moment van ons leven bepaalt, en dat we daarom maar beter helder kunnen hebben wat we eronder verstaan.

‘Happiness’ of geluk vindt hij overigens een vage term. Ricard gebruikt dan ook liever het woord ‘wellbeing’ (welzijn). Ricard definieert het als volgt – en ik citeer hier in het Engels omdat ik het lastig vind een goede Nederlandse vertaling te geven:

‘Happiness (or wellbeing) is a deep sense of serenity and fulfillment, a state that pervades and underlies all emotional states and all the joys and sorrow that can come one’s way.’

Zo bezien is welzijn of geluk iets wat onder alle andere emoties ligt en er als het ware doorheen schijnt; het is een soort onwankelbare basis van rust en voldoening. Volgens deze visie op geluk kun je je dus verdrietig voelen en tegelijkertijd een gevoel van welzijn ervaren. Zoals het heel diep in de zee rustig blijft, terwijl aan de oppervlakte de golven wild tekeergaan.

Geluk is in deze visie ook niet hetzelfde als plezier of genot, want die zijn vluchtig en, in tegenstelling tot geluk of welzijn, vaak afhankelijk van een object, tijdspanne of plek.

Ricard haalt het voorbeeld aan van een chocoladetaart (dat resoneert natuurlijk meteen bij mij). Van het eerste stuk geniet je volop, van het tweede al minder (geldt overigens niet voor mij, maar waarschijnlijk wel voor veel andere mensen) en als je de hele taart achter elkaar op zou eten, is het aanvankelijke genot weg en word je misselijk.

We zoeken het geluk vaak in zaken die buiten ons liggen, bijvoorbeeld in nog meer spullen, likes op Facebook, of – in mijn geval –  een chocoladetaart. Maar de oplossing ligt in ons. Want het is onze ‘mind’ die onze ervaringen vertaalt in geluk of in lijden. 

De weg naar geluk of welzijn ligt volgens Ricard dan ook in wat hij ‘mind transformation’ noemt. Daarbij gaat het om het cultiveren van eigenschappen zoals puur bewustzijn, liefdevolle vriendelijkheid en altruïsme.

Dat is nogal wat, en de vraag rijst dan ook: Hoe dan?! Behalve te verwijzen naar mediteren en wat daarvan het effect is op de hersenen en op ons welzijn, geeft Ricard in deze TED Talk geen praktische adviezen. Betekent dat dan dat we alleen echt gelukkig kunnen zijn als we mediteren?

Ik ga dit maar eens verder onderzoeken door de komende periode iedere dag minimaal 10 minuten te mediteren – iets wat ik een tijdje gedaan heb, maar om één of andere reden toch heb laten versloffen. Ik zal je op de hoogte houden van mijn bevindingen.

Maar eerst neem ik nog een heerlijk stuk chocoladetaart. Daar word ik – ook al is het maar kortstondig en heeft het volgens Ricard niets te maken met geluk – toch echt even heel blij van. En dat is ook wat waard.

TED Talk van Matthieu Ricard bekijken:

Food for thought

Wat vind je van de visie van Ricard op geluk? Denk je dat geluk in die zin ooit te bereiken is als je geen monnik bent en 4 uur per dag mediteert? Wat is jouw visie op geluk?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *